İş amaçlı araç kullanımı — müşteri ziyareti, toplantı, şube gezisi vb. — birçok çalışanın günlük rutininde yer alır. Kişisel aracınızla iş gezisi yapıyorsanız km başı hak ediş veya yakıt gideri talep edebilirsiniz. Bu rehberde iş sürüşü km takibi, vergi indirimi, gider pusulası, şirket aracı ile kişisel araç farkı ve dijital takip yöntemlerini anlatıyoruz.
İş Sürüşü Km Takibi
Km takibi, iş amaçlı sürüşün belgelenmesi için şarttır. Her iş gezisinde başlangıç ve bitiş km'si, güzergâh ve amaç kaydedilmelidir. Defter veya Excel tablosu kullanılabilir; dijital uygulamalar daha pratik olabilir. Bazı şirketler kendi km takip sistemini kullanır; çalışanlar haftalık veya aylık rapor sunar. Yakıt hesaplayıcımız ile mesafe ve tüketime göre yakıt maliyetini hesaplayarak km başı maliyet tahmini yapabilirsiniz.
Vergi İndirimi ve Gider Pusulası
Serbest meslek makbuzu veya gider pusulası ile iş amaçlı araç giderleri vergi matrahından düşülebilir. Gider pusulasında tarih, güzergâh, km, amaç ve tutar yer almalıdır. Gelir Vergisi Kanunu'na göre belirli koşullarda araç giderleri indirilebilir; muhasebeci veya vergi danışmanına başvurun. Şirket çalışanı iseniz, şirket politikası km başı ödeme veya fatura iadesi şeklinde olabilir.
Şirket Aracı vs Kişisel Araç
Şirket aracı: Araç şirkete aittir; yakıt ve bakım giderleri şirket tarafından karşılanır. Çalışan sadece km veya kullanım raporu tutar. Özel kullanım (iş dışı) varsa vergi veya kullanım bedeli uygulanabilir. Kişisel araç: Çalışan kendi aracını kullanır; km başı ödeme veya fatura ile iade talep eder. Şirketler genellikle Maliye Bakanlığı'nın yayınladığı km başı ödeme oranlarını veya kendi belirledikleri tutarları uygular. Araç sahiplik maliyeti rehberimizde km başı maliyet hesaplamasını inceleyebilirsiniz.
Km Başına Hak Ediş Hesaplama
Km başı hak ediş = Toplam iş km × Km başı ödeme tutarı. Maliye Bakanlığı her yıl güncel km başı ödeme oranlarını yayınlar; şirketler bu oranı veya üzerini uygulayabilir. Örnek: 500 km iş sürüşü, 5 TL/km → 2.500 TL hak ediş. Bazı şirketler sadece yakıt maliyetini karşılar; HGS ve bakım payı eklenmez. Şirket politikasını kontrol edin. Yolculuk maliyeti rehberimizde yakıt, HGS ve diğer giderleri inceleyebilirsiniz.
Dijital Takip Yöntemleri
Km takibi için mobil uygulamalar, GPS tabanlı araç takip sistemleri veya basit Excel/Google Sheets kullanılabilir. Uygulamalar otomatik rota kaydı, km hesaplama ve rapor oluşturma sunar. Şirket araçları için fleet yönetim yazılımları kullanılır. Kişisel araçta manuel giriş yeterli olabilir; ancak belge ve tarih tutarlılığı önemlidir. Fatura ve makbuzları saklayın; vergi denetiminde istenebilir.
Özet
- Km takibi: başlangıç/bitiş km, güzergâh, amaç kaydedin.
- Gider pusulası ile vergi indirimi; muhasebeciye danışın.
- Şirket aracı: gider şirkette; kişisel araç: km başı ödeme veya iade.
- Km başı hak ediş = İş km × Km başı tutar.
- Dijital uygulama veya Excel ile takip yapın; belgeleri saklayın.